Czy Propolis To Antybiotyk Na Miarę XXI Wieku? Nowe Badania!

Tym mianem Propolis został okrzyknięty już ponad 5 lat temu. Dlatego musisz wiedzieć o nim więcej ! Szczególnie teraz gdy sezonowe przeziębienia dotykają praktycznie każdego. 

W tym artykule dowiesz się:

  1. Co co jest propolis?
  2. Na jakie choroby pomoze Ci propolis ?
  3. Jak go stosowac u dzieci i dorosłych ?
  4. Czy używać do dorażnie czy przez cały rok ?
  5. Co odkrywają przez nami najnowsze badania na kitem pszczelim ?

Czym jest propolis?

Propolis to żywicza substancja zbierana i przetwarzana przez pszczoły. Zawiera około 300 składników aktywnych. Propolis stanowi bogate źródło mikro i makro elementów, enzymów i 17 aminokwasów oraz witamin z grupy B, PP, D, E, C, a także biopierwiastki. 10% jego składu stanowią bioflawonoidy. Propolis jest również bogaty w selen, który ma ogromny wpływ na naszą odporność. 

Nawet 80% składu mogą stanowić żywice i woski, dlatego praca z propolisem nie jest łatwa. Najpopularniejszymi metodami ekstrahowania (rozpuszczania) jest robienie nalewek alkoholowych. Mniej znaną metodą jest rozpuszczanie go za pomocą gliceryny. 

Jego dokładny skład i jakość zależy od szerokości geograficznej w jakiej powstaje, gatunku drzew, krzewów czy roślin około kwiatowych z których był zbierany oraz od gatunku pszczół który go wytwarza.  

A nawet materiał z jakiego wykonany jest ul. Jak pokazały badania z września 2020 najlepszy i najbardziej wartościowy propolis, o największych właściwościach prozdrowotnych, pochodzi z uli drewnianych. Jakość tego surowca zależy także od prawidłowego procesu pozostania, przechowywania do przetwarzania, który leży już po stronie pszczelarza.  

Dzięki niemu pszczoły są wstanie utrzymać sterylne warunki w ulu. Aktywny biologicznie propolis ma działanie antywirusowe, antybakteryjne, antygrzybiczne i przeciwutleniające, przeciwzapalne, przeciwbólowe oraz  przeciwnowotworowe. 

Skutecznie hamuje rozwój wielu bakterii, grzybów, drożdżaków i wirusów. Swoje właściwości zawdzięcza obecności między innymi polifenoli, około 50 różnych flawonoidów, polisacharydów, kumaryny, steroli, wszystkie znane nauce grupy terpenów.

Niesamowitą funkcją jaka pełni w ulu to również ochrona przed promieniowaniem UV. 

Jego kolory mogą być różne od zielonego przez brązowy aż do czarnego. 

PROPOLISOWE PRODUKTY:

34,97zł

ZAMÓW API’REGENER

29,97zł

ZAMÓW API’SPRAY

79,70zł

ZAMÓW APIS’COMPLEX

Na Jakie Choroby Pomoże Ci Propolis (Kit Pszczeli) ?

Lista chorób i schorzeń, na które skutecznie działa propolis, z roku na rok się wydłuża. Wiele przypadłości na które medycyna naturlana zalecała kit pszczeli, teraz brane jest na warsztat najlepszych światowych naukowców i medyków. Ku zdziwieniu jednych i dumie innych badania naukowe potwierdzają wiele z zastosowań propolisu, o których od setek lat mówi medycyna ludowa. 

Dzięki temu propolis oficjalnie wkroczył na medyczne salony na całym świecie. Dziś stosowany jest w kardiologii, nefrologii, psychiatrii, otolaryngologii, neurologii, gastrologii, onkologii, pediatrii i wielu innych.

Propolis na odporność – antybiotyk XXI wieku

Właśnie ze względu na obszerne analizy jakim poddawany jest propolis, został on nazwany Antybiotyk XXI wieku. Jednak czym sobie na to zasłużył ? Naukowcy są zgodni, że to niesamowite działanie propolis zawdzięcza całemu konglomeratowi różnych prozdrowotnych i biologicznie czynnych substancji. Propolis wykazuje szerokie spektrum działania przeciwdrobnoustrojowego. 

Specjaliści dostrzegli ogromny potencjał propolisu w walce z różnymi bakteriami, które uodparniają się na działanie antybiotyków. Wszystko przez rosnącą popularnością antybiotyków wykorzystywanych w produkcji żywności jaki i tych zapisywanych przez lekarzy. 

Badania prowadzone między innymi na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie na Wydziale Farmacji potwierdzają iż propolis jest aktywny w walne z bakteriami gram + i gram -, bakteriami tlenowymi i beztlenowymi. Dlatego tez jest tak skuteczny w leczeniu gronkowców, Helicobacter pylori , Escherichia coli czy paciorkowców, a nawet prątka gruźlicy.

Długo dochodzono do tego w jaki sposób propolis działa na drobnoustroje, jakie jest dokładny mechanizm. Okazuje się, że jest to mechanizm dwuetapowy:

  • W pierwszym etapie propolis atakuje ścianę komórki bakteryjnej, dokonując jej uszkodzenia.
  • W drugim etapie atakuje materiał genetyczny bakterii prowadząc do pełnego rozpadu DNA bakteryjnego. Podobnie to wygląda w kwestii wirusów. 

Szokujące wyniki badań, prowadzonych w różnych niezależnych ośrodkach na całym świecie, pokazują że propolis skutecznie zwalcza każdego wirusa na których były prowadzone badania. Od wirusa opryszczki, przeziębienia, zapalenia górnych dróg oddechowych, podrażnieniach gardła po wirus HIV czy wirusa każdej grupy niezależnie od mutacji. 

W tym miejsce nie mogę wspomnieć o kilku z najnowszych badań jakie zostały przeprowadzone w 2020 roku, a ich wyniki ukazały się pod koniec roku 2020 i początkiem 2021. Badanie z Uniwersytetu Stanowego w San Paulo opublikowane w lutym tego roku na łamach Journal of Pharmacy and Pharmacology donoszą o możliwej skuteczności propolisy w walce z COVID-19. Autorzy wskazują iż propolis powinien być podawany jednocześnie z lekami przeciwwirusowymi a nawet szczepionkami  w celu wzmocnienia odpowiedzi immunologicznej organizmu. 

Doktor Medycyny  Ariel Pacajes Bustinza, Dyrektor Clinical Centre for Immunonutrition (La Paz, Boliwia) w publikacji naukowej z września 2020 stwierdził, że Propolis jest za potencjalny środek leczniczy na COVID-19. Głównie ze względu na hamujące działanie PAK1 oraz działanie immunomodulujące i przeciwzapalne. Dodatkowo potwierdzono w badaniach z lat ubiegłych, że cześć składników  propolisu (o działaniu antywirusowym)skutecznie niszczy inne koronawirusy. Z tych powodów w tym artykule dokonamy przeglądu patofizjologicznych uwarunkowań stosowania propolisu w leczeniu różnych faz COVID-19, jego potencjalnych korzyści w połączeniu z witaminą D i C, a także zaproponujemy sposób jego podawania. 

Po więcej epidemiologicznych i medycznych szczegółów zapraszam do Rev SCientifica 2020; Vol. 18(1); p27-31 lub http://200.7.173.107/index.php/Scientifica/article/view/188

Dodatkowo badania wykazały, że propolis zwiększa wrażliwość bakterii na antybiotyki, co przy wcześniej wspomnianej postępującej antybiotykoodporności zdaje się być czymś czego każdy z nas potrzebuje. Na podstawie analizy prowadzonych na najpopularniejszych antybiotykach, przy jednoczesnym podawaniu propolisu i antybiotyku, skuteczność tego drugiego roście nawet 3 krotnie.

Dlaczego jest to tak ważne? Ponieważ przy jednoczesnym zażywaniu propolisu i antybiotyku możemy, obniżyć dawkę antybiotyku 3 razy. A to z kolei będzie równało się z mniejszym wyjałowieniem organizmu, mniejszym ryzykiem zagrzybienia organizmu oraz zdecydowanie mniejszym spustoszeniem we florze jelitowej. 

W przypadku flory jelitowej propolis ma jeszcze jedno kluczowe działanie. Zapobiega namnażaniu szkodliwych dla nas kultur bakterii, grzybów i pierwotniaków, jednocześnie wspomagając “dobre” bakterie bytujące naszych jelitach. To prozdrowotne działanie jest szczególnie ważne dla pacjentów cierpiących na różnego rodzaju problemu metaboliczne, zaburzenia pracy jelit wywołane zakłóceniem równowagi flory jelitowej a nawet problemach z kosmkami jelitowymi.

Jak twierdzą badacze, tak zwana lekooporność bakterii nie ma możliwości wystąpić w przypadku zastosowania propolisu. Dzieje się tak ponieważ antybiotyk ma 1 składnik aktywny, na który bakterie szybko się uodparniają. Natomiast biologicznie aktywny propolis naturalnie ma tych substancji kilka, a nawet kilkadziesiąt w zależności od wrażliwości bakterii.  

Naukowcy i apiterapeuci podkreślają również fakt iż propolis wspiera funkcje śledziony, przez co również znacząco usprawnia i wspiera działanie układu odpornościowego.

To nie jedyny powód dla którego propolis zyskuje coraz większą popularność w medycynie akademickiej. 

Jak Propolis Działa na Skórę i co Leczy?

Leczenie ran. Niezależnie czy jest to rana po oparzeniu, rana skórna czy nawet głęboka rana skórna mięśniowa, propolis sprawdza się doskonale. Począwszy od przekazów historycznych gdzie rany wojenne leczono właśnie przy pomocy propolisu. Po czasy aktualne gdzie badania kliniczne pokazują jego skuteczność już na poziomie wyjaławiania rany co przyśpiesza gojenie. Pod wpływem propolisu na dnie rany szybciej powstają naczynia krwionośne, które ułatwia dożywienie i przyspiesza regeneracje zniszczonych tkanek. Propolis przy leczeniu raz ma jeszcze jedno kluczowe działanie. Przyspiesza namnażanie komórek nabłonka i skóry oraz pobudza fibroblasty. Czyli komórki produkujące fizjologicznego kolagenu, co w części przypadków pozwala nawet na wygojenie razy bez powstania przykurczów mięśniowych, a nawet blizny.

Wysoką skuteczność propolisu odnotowano również w przypadku leczenia różnego rodzaju owrzodzeń. Oczywiście wszystkimi prozdrowotnymi właściwościami mogą cieszyć się osoby, które nie są uczulone na propolis.

Propolis do skarbnica naturalnych substancji, niezbędnych dla pięknego i młodego wyglądu skóry. Dlatego też kit pszczeli znalazł swoje miejsce w przemyśle kosmetycznym i wellness. Warto tu wymienić najważniejsze składniki, które mają bezpośredni wpływ na kondycje naszej skóry. A więc są to: flawonoidy, enzymy, białka oraz biopierwiastki, takie jak wapń, magnez, cynk czy krzem. W skład propolisu wchodzi również prowitamina A, witaminy z grupy B oraz witaminy C, D i E.

Dzięki właściwościom przeciwbakteryjnym i przeciwgrzybicznym, propolis jest doceniamy w walce z trądzikiem. Duża aktywność farmakologiczna teo surowca sprawia, ze propolis: 

  • Hamują rozwój bakterii na skórze – przez co działa przeciwtrądzikowo oraz regenerują skórę i naskórek,
  • Wykazują działanie na grzyby drożdżoidalne i grzyby bytujące na skórze – badania potwierdzają lecznicze działania przy grzybicach skóry, włosów i paznokci, 
  • Regeneruje skórę poprzez stymulację produkcji kolagenu dlatego może stanowić leczenie uzupełniające  przy atopowym zapaleniu skóry i łuszczycy, 
  • Likwidują świąd – będzie pomocny przy wysypkach i ukoszeniach owadów, 
  • Jest stosowany w preparatach używanych w leczeniu chorób wywołanych gronkowcem takich jak zapalenie mieszków włosowych, zakażenia gruczołów potowych a nawet czyraki,
  • Jest skutecznym antidotum w walce z gronkowcem złocistym oraz z chorobach skóry które wywołuje np. ropnych chorób skóry,
  • Jest stosowany do regeneracji skóry po oparzeniach, odleżynach oraz odmrożeniach.
  • Zmniejsza i rozjaśnia przebarwienia
  • Zapalenia błon jamy ustnej 
  • Dzięki stymulującemu działaniu na fibroblasty i obecności kwasy salicylowego, jest używany w terapii blizn pozabiegowych i potrądzikowych

W badaniu przeprowadzonym w Iranie  w 2016 roku udowodniono, że propolis przyspiesza gojenie się ran u szczurów z cukrzycą.

Choroby Wewnętrzne i Kit Pszczeli. Jak Ci Pomoże?

Propolis znajduje również zastosowanie w leczeniu chorób wewnętrznych. Wszystko za sprawą kolejnego prozdrowotnego działania jakie pokazuje nam propolis przy stosowaniu wewnętrznym. Fachowo to działanie nazywa się działaniem Immunostymulującym. Prościej mówiąc kit pszczeli na ogromna zdolność zwiększania odporności człowieka. Zwiększa funkcje obronne organizmu. Propolis rekonstruuje (odbudowuje) układ odpornościowy. To działanie jest szczególnie ważne dla dzieci, osób w starym wieku oraz osób po antybiotykoterapii. C

Dodatkowo jest on silnym antyoksydantem. Dzięki czemu  propolis jest jedną z najskuteczniejszych naturalnych substancji blokujących wolne rodniki. Często wolne rodniki kojarzymy wyłącznie z procesem starzenia i kondycją skóry. Maja one jednak zdecydowanie szersze działanie. Niszczą nasze naczynia, chrząstki i stawy. 

Wiele chorób wewnętrznych jest spowodowana lub wywołuje stany zapalne. Kit pszczeli znakomicie neutralizuje stany zapalne i czynniki je wywołujące.  

 Są to między innymi:

  • choroba wrzodowa – skutecznie niszczy bakterię Helicobacter Pyroli,  wywołującą wrzody dodatkowo minimalizuje powstałe stany zapalne i przyspiesza wygojenie żołądka i dwunastnicy.
  • nadżerki układu pokarmowego
  • zgaga i niestrawność
  • zapalenie śluzówki żołądka
  • jest używany przy leczeniu i profilaktyce między innymi we wczesnych stadiach wirusowego zapalenia wątroby
  • choroby naczyniowe – zapobiega zlepianiu się płytek krwi, zapobiega pękaniu naczyń i wzmacnia ich ściany. Zapobiega powstawaniu żylaków, wybroczyn, hemoroidów oraz pajączków. Propolis przeciwdziała tworzeniu blaszek miażdżycowych.
  • choroby serca – zwiększa siłę skurczy w mięśniu sercowym i zwiększa ich dynamikę.
  • choroby reumatyczne – spowalnia i zatrzymuje proces niszczenia tkanki chrzęstnej.
  • Bakteryjne infekcje dróg moczowych
  • Choroby wątroby i dróg żółciowych – schorzenia wątroby stają się coraz powszechniejsze przez coraz większe ilości leków jakie przyjmujemy i dietę daleką od zasad zdrowego żywienia. Propolis chroni wątrobę już na poziomie błon komórkowych wątroby. Pomaga w eliminacji bilirubiny i trójglicerydów z wątroby, przez co zapobiega stłuszczeniu wątroby. Może być stosowany jako profilaktyka marskości wątroby.

W przypadku każdej z powyższych chorób, kluczowy był czas stosowania propolisu oraz odpowiednio wysoka dawka terapeutyczna. Niezależnie od przypadku każde leczenie z użyciem propolisu musi być prowadzone pod kontrolą lekarza i/lub specjalisty apiterapeuty. 

Badania na zwierzętach oraz badania kliniczne na ludziach potwierdzają, że propolis hamuje namnażanie się komórek nowotworowych. W badaniach prowadzonych na przełomie ostatnich lat, udowodnione, że propolis po za hamowaniem namnażania komórek różnych nowotworów powoduje również hamowania, zmniejszenie na nawet cofania guzów nowotworowych.  

Propolis (kit pszczeli) w Walce z Rakiem 

W ostatnich latach nasiliły się poszukiwania nowych leków pochodzenia naturalnego, które mogą działać jako środki chemioterapeutyczne o niewielkich skutkach ubocznych. Biotechnolodzy i lekarze szukają optymalnego połącznie naturalnych preparatów z typową chemio czy radioterapią. Takie połączenie ma na celu przede wszystkim złagodzenie skutków ubocznych chemio- radio- terapii na leukocyty, wątrobę i nerki oraz zwiększenie w ten sposób efektów leczenia.

Przeprowadzono szereg badań dotyczących stosowania propolisu i aktywności jego składników w leczeniu raka. Jak się okazało, dzięki silnemu działaniu antyoksydacyjnemu, propolis z powodzeniem może być stosowany jako profilaktyka lub wsparcie leczenia niektórych nowotworów. Ponadto dowiedziono, że stosowanie propolisu nie powodowało skutków ubocznych zgodnie z badaniami in vitro i in vivo. Co ważne skutki uboczne nie występowały również u osób z chorobami nerek, wątroby ani u pacjentów z cukrzycą. 

Jak pokazują badania między innymi Bogdanov, 2016; Lee i in., 2005; Sforcin, 2007 zastosowanie propolisu przy chemioterapii pozwalają na wyeliminowanie skutków ubocznych chemicznych preparatów, nawet przy zastosowaniu dużych dawek chemioterapeutyków. 

Ośrodki zajmujące się badaniem preparatów onkologicznych donoszą iż docelowym działaniem leków przeciwnowotworowych, poza zniszczeniem komórek nowotworowych jest pobudzenie tak zwanej apoptozy. Czyli naturalnie zachodzącego w naszym organizmie procesu powodującego samozniszczenie starych, zniszczonych oraz nowotworowych komórek. Jak potwierdzają badania kit pszczeli posiada aktywność.   

Już w 1983 roku naukowcy Ban J, Popovic S, Maysinger D. udowodnili, że ekstrakt propolisowy zabija tak zwane komórki HeLa czyli komórki raka szyjki macicy.

Propolis Jako Wsparcie w Psychiatrii i Leczeniu Problemów Psychicznych

Ostatnie prace badawcze niemieckich klinik informują o tym, że niektóre zaburzenia neuropsychiatryczne mogą być powodowane przez drobnoustroje. Są to dość szokujące wiadomości, na temat których powstają kolejne badania. 

Doniesienia z za naszej zachodniej granicy wydają się być spójne z najnowszymi teoriami psychiatrów, którzy twierdzą, że przyczyną powracających depresji (tak zwanych sezonowych) mogą być drobnoustroje, wirusy występujące w zwiększonej ilości w sezonie jesienno – zimowym. 

Reis i in. w 2014 roku potwierdzili, że propolis działa pobudzająco, przeciw lękowo i przeciwdepresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy, dlatego  może być stosowany jako środek terapeutyczny w leczeniu lęku i depresji. 

Dlaczego Propolis Właśnie Bez Alkoholu 

W 2006 roku zwrócono uwagę na możliwe negatywne skutki alkoholu etylowego, który jest najczęściej używany do rozpuszczania kitu pszczelego. Dlatego też poszerzono badania nad efektywnością innych bezalkoholowych naturalnych rozpuszczalników.

Dlatego też zdecydowaliśmy się na wprowadzenie produkty na roślinnej glicerynie spożywczej, która jest bezpieczna nawet dla dzieci.

Podsumowując. Na zachodzie i w większości krajów rozwiniętych propolis jest uznanym lekiem, w Polsce w dalszym ciągu uznawany jest za parafarmaceutyk mimo skutecznego działa leczniczego, profilaktycznego i prozdrowotnego. Dzięki tysiącom badań z całego świata i coraz większej świadomości konsumentów i pacjentów Medycyny Akademicka  i farmakologia coraz częściej stosuje go jako składnik specjalistycznych preparatów i leków. 

Mam nadzieję, że ten artykuł pokazał Ci jak kit pszczeli może pomóc w zapobieganiu i leczeniu wielu przypadłości. 

Poza zwiększaniem odporności, silnemu działaniu antybakteryjnego, przeciwwirusowemu oraz przeciwdrobnoustrojowemu kit pszczeli warto stosować do 

  • codziennej pielęgnacji skóry
  • regeneracji skóry po oparzeniach, odmrożeniach, otarciach, odleżynach, podrażnieniach oraz urazach
  • regeneracji skóry blizn
  • chorobie wrzodowej 
  • nadżerkach układu pokarmowego 
  • zgadze i niestrawności
  • zapyleniu śluzówki żołądka
  • przy leczeniu i profilaktyce wczesnych stadiów wirusowego zapalenia wątroby
  • chorobach naczyniowych
  • chorobach serca
  • chorobach reumatycznych
  • bakteryjnych infekcjach dróg moczowych
  • chorobach wątroby i dróg żółciowych 
  • poprawy nastroju 
  • wspomaganiu organizmu przy antybiotykoterapii
  • wspomaganiu organizmu podczas chemio lub radioterapii
  • zapaleniach górnych dróg oddechowych

Pamiętajmy również o tym, że propolisu i preparatów oraz kosmetyków z propolisem nie mogą stosować osoby uczulone na kit pszczeli. Każda terapia lecznicza na bazie kitu pszczelego lub z jego użyciem powinna być prowadzona pod kontrolą lekarza i/lub apiterapeuty. 

PROPOLISOWY ZESTAW:

34,97zł

ZAMÓW API’REGENER

29,97zł

ZAMÓW API’SPRAY

79,70zł

ZAMÓW APIS’COMPLEX

Bibliografia:

Abdulrhman M, Elbarbary NSD, Amin DA, Ebrahim RS. 2012. Honey and a Mixture of Honey, Beeswax, and Olive Oil–Propolis Extract in Treatment of Chemotherapy-Induced Oral Mucositis: A Randomized Controlled Pilot Study. Pediatr Hematol Oncol. 29: 285–292. DOI: 10.3109/08880018 .2012.669026.
Abubakar MB, Abdullah WZ, Sulaiman SA, Ang BS. 2014. Polyphenols as Key Players for the Antileukaemic Effects of Propolis. Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine Volume 2014, Article ID 371730, 11 pages. DOI:10.1155/2014/371730.
Alday-Provencio S, Diaz G, Rascon L, Quintero J, Alday E, Robles-Zepeda R, Garibayescobar A, Astiazaran H, Hernandez J, Velazquez C. 2015. Sonoran Propolis and Some of its Chemical Constituents Inhibit in vitro Growth of Giardia lamblia Trophozoites. Planta Med. 81(9): 742-7. DOI: 10.1055/s-0035-1545982.
Araújo JR, Gonçalves P, Martel F. 2011. Chemopreventative effect of dietary polyphenols in colorectal cancer cell lines, Nutr. Res. 31: 77–87. DOİ: 10.1016/j.nutres. 2011.01.006.
Artajo LS. 2006. Phenolic Compounds: Their Role during Olive Oil Extraction and in Flaxseed–Transfer and Antioxidant Function”. A thesis submitted to the Faculty of Agronomical Engineer of the University of Lleida in partial fulfillment of the requirements of the degree of Doctorate of Philosophy. Lleida Spain.
Awale S, Li F, Onozuka H, Esumi H, Tezuka Y, Kadota S. 2008. Constituents of Brazilian red propolis and their preferential cytotoxic activity against human pancreatic PANC-1 cancer cell line in nutrient-deprived condition. Bioorg Med Chem. 16: 181–189. DOI: 10.1016/j.bmc.2007.10.004
Ban J, Popovic S, Maysinger D. 1983. Cytostatic effects of propolis in vitro. Acta Pharm Jugosl. 33: 245-255.
Bankova V, Marcucci M, Castro S. 2000. Propolis recent advances in chemistry and plant origin, Apidologie. 31: 3-15. DOI: 10.1051/apido:2000102.
Banskota AH, Nagaoka T, Sumioka LY, Tezuka Y, Awale S, Midorikawa K, Matsushige K, Kadota S. 2002. Antiproliferative activity of the Netherlands propolis and its active principles in cancer cell lines. J Ethnopharmacol. 80(1): 67–73.
Bogdanov S. 2016. Propolis: Composition, Health, Medicine: A Review. Bee Product Science. www.bee-hexagon.net.
Burdock G. 1998. A review of the biological properties and toxicity of bee propolis (propolis). Food Chem Toxicol. 36: 347-63.
Buriol L, Finger D, Schmidt EM, Dos Santos JMT, Da Rosa MR, Quináia SP, E Torres YR. 2009. Chemical Composition and Biological Activity of Oil Propolis Extract: An Alternative To Ethanolic Extract. Quim Nova. 32(2): 296-302.
Campos JF, Santos UP, Macorini LFB, Melo AMMF, Balestieri JBP, Paredes-Gamero EJ, Cardoso CAL, Souza KP, Santos EL. 2014. Antimicrobial, antioxidant and cytotoxic activities of propolis from Melipona orbignyi (Hymenoptera, Apidae). Food Chem Toxicol. 65: 374–380. DOI: 10.1016/j.fct.2014.01.008.
Cantarelli MA, Camina JM, Pettenati EM, Marchevsky EJ, Pellerano RG. 2011. Trace mineral content of Argentinean raw propolis by neutron activation analysis (NAA): Assessment of geographical provenance by chemometrics. LWT – Food Science and Technology. 44: 256-260. DOI: 10.1016/j.lwt.2010.06.031.
Carvalho AA, vd. 2011. In vivo antitumoural activity and composition of an oil extract of Brazilian propolis. Food Chem. 126: 1239–1245. DOI:10.1016/j.foodchem. 2010.12.035
Castaldo S, Capasso F. 2002. Propolis, an old remedy used in modern medicine. Fitoterapia, 73 Suppl 1: 1-6. DOI: 10.1016/S0367-326X (02)00185-5.
Catchpole O, Mitchell K, Bloor S, Davis P, Suddes A. 2015. Antiproliferative activity of New Zealand propolis and phenolic compounds vs human colorectal adenocarcinoma cells. Fitoterapia, 106: 167–174. DOI: 10.1016/j.fitote. 2015.09.004.
Chan GC, Cheung KW, Sze DM. 2013. The immunomodulatory and anticancer properties of propolis. Clin. Rev. Allergy Immunol. 44 (3): 262–273. DOI: 10.1007/s12016-012-8322-2.
Chiao C, Carothers AM, Grunberger D, Solomon G, Presto GA, Barrett JCD. 1995. Apoptosis and altered redox state induced by cafeic acid phenethyl ester (CAPE) in transformed rat ®broblast cells. Cancer Research. 55: 3576±3583.
Demestre M, Messerli S, Celli N, Shahhossini MKL, Mautner V, Maruta H. 2009. CAPE (caffeic acid phenethyl ester)-based propolis extract (Bio 30) suppresses the growth of human neurofibromatosis (NF) tumor xenografts in mice. Phytotherapy Res. 23: 226-230. DOI: 10.1002/ptr.2594.
Doğan H, Akyol E, Akgül H, Selamoğlu TZ. 2014. Biologic Activity of Honeybee Products Obtained From Different Phytogeographical Regions of Turkey. Turkish Journal of Agriculture – Food science and Technology 2(6): 273-276.
Finger D, Machado CS, Torres YR, Quınáıa SP, Thomaz ACG, Gobbo AR, Monteiro MC, Ferreira AG, Sawaya A, Frankland CH, Eberlin MN. 2013. Antifungal Bioassay-Guided Fractıonatıon of an Oil Extract Of Propolıs. Journal Of Food Quality. 36: 291–301. DOI: 10.1111/jfq.12039.
Franchi GC Jr, Moraes CS, Toreti VC, Daugsch A, Nowill AE, Park YK. 2012. Comparison of effects of the ethanolic extracts of Brazilian propolis on human leukemic cells as assessed with the MTT assay. Evid. Based Complement. Alternat Med. 2012: 1–6. DOI: 10.1155/2012/918956.
Ghisalberti, E.L. 1979. Propolis: A review. Bee World. 60: 59-84. DOI: 10.1080/0005772X.1979.11097738.
Grunberger D, Banerjee R, Eisinger K, Oltz EM, Efros L, Caldwell M, Estevez V, Nakanishi K. 1988. Preferential cytotoxicity on tumor cells by caffeic acid phenethyl ester isolated from propolis. Experientia. 44: 230-232. DOI: 10.1007/bf01941717.
Güney F, Yılmaz M. 2013. Propolisin Kimyasal İçeriği ile Antibakteriyel, Antiviral, Antitümör, Antifungal ve Antioksidan Aktivitesi, Arıcılık Araştırma Dergisi /Aralık.
Hladón B, Bylka W, Ellnaim-Wojtaszek M, Skrzypczak L, Szafarek P, Chodera A, Kowalewski Z. 1980. In vitro studies on the cytostatic activity of propolis extracts. Arzneim-Forsch Drug Res. 30: 1847-1848.
Iljazovic E, Ljuca D, Sahimpasic A, Avdic S. 2006. Efficacy in treatment of cervical HRHPV infection by combination of beta interferon, and herbal therapy in woman with different cervical lesions. Bosn J Basic Med Sci. 6: 79-84. DOI: 10.17305/bjbms.2006.3128.
Imhof M, Lipovac M, Kurz C, Barta J, Verhoeven HC, Huber JC. 2005. Propolis solution for the treatment of chronic vaginitis. International Journal of Gynaecology and Obstetrics, 89(2): 127-132. DOI: 10.1016/j.ijgo.2005.01.033.
Inayama S, Harimaya K, Hori H, Okhura T, Kawamata T, Hıkıchı M, Yokokura T. 1984. Studies on Non-sesquiterpenoid Constituents of Gaillardia pulchella. II. Less Lipophilic Substances, Methyl Caffeate as an Antitumor Catecholic. Chem Pharm Bull. 32: 1135-1141. DOI: https://doi.org /10.1248/cpb.32.1135.
Inoue K, Saito M, Kanai T, Kawata T, Shigematsu N, Uno T, Isobe K, Liu CH, Ito H. 2008. Anti-tumor effects of water-soluble propolis on a mouse sarcoma cell line in vivo and in vitro. Am J Chin Med. 36: 625–634. DOI: 10.1142/S0192415X0800603X.
Ishihara M, Naoi K, Hashita M, Itoh Y, Suzui M. 2009. Growth inhibitory activity of ethanol extracts of Chinese and Brazilian propolis in four human colon carcinoma cell lines. Oncol Rep. 22: 349–354. DOI: 10.3892/or_00000444.
Reis JSS, Oliveira GB, Monteiro MC, Machado CS, Torres YR, Prediger RD, Maia CSF. 2014. Antidepressant- and anxiolytic-like activities of an oil extract ofpropolis in rats Phytomedicine 21:1466–1472.
Kim AD, Jeon YK, Nam MJ. 2012. Galangin induces apoptosis in gastric cancer cell lines via regulation of ubiquitin carboxy-terminal hydrolase isozyme L1 and glutathione S-transferase P, Food Chem Toxicol. 50: 684–688. DOI: 10.1016/j.fct.2011.11.039.
Konishi S, Sawaya A, Custódio AR, Cunha I, Shimizu M. 2004. Influence of solubilising agents on antimicrobial activity of propolis extracts and hydro alcoholic spray formula. Mensagem Doce. 75: 22–25.
Kumar MAS, Nair M, Hema PS, Santhoshkumar TR. 2007. Pinocembrin triggers Bax dependent mitochondrial apoptosis in colon cancer cells. Mol Carcinog. 46: 231–241. DOI: 10.1002/mc.20272.
Kumazawa S, Hamasaka T, Nakayama T. 2004. Antioxidant activity of propolis of various geographic origins. Food Chem. 84: 329–339. DOI: https://doi.org/10.1016/S0308-8146(03)00216-4.
Kutluca S, Genç F, Korkmaz A. 2006. Propolis. T.C. SAMSUN VALİLİĞİ İl Tarım Müdürlüğü, Samsun.
Lee YT, Don MJ, Hung PS, Shen YC, Lo YS, Chang KW, Chen CF, Ho LK. 2005. Cytotoxic of phenolic acid phenethyl esters on oral cancer cells. Cancer Letters. 223: 19-25. DOI: 10.1016/j.canlet.2004.09.048.
Li X, Huang Q, Ong CN, Yang XF, Shen HM. 2010. Chrysin sensitizes tumor necrosis factor-α-induced apoptosis in human tumor cells via suppression of nuclear factor-kappaB. Cancer Lett. 293: 109–116. DOI: 10.1016/j.canlet. 2010.01.002
Jaganathan SK, Mandal M. 2009. Antiproliferative effects of honey and of its polyphenols: a review. J. Biomed Biotechnol. 2009: 830616. DOI: 10.1155/2009/830616.
Marcucci MC, Ferreres F, Bankova VS, De Castro SL, Dantas AP, Valente PH, Paulino N. 2001. Phenolic compounds from Brazilian popolis with pharmacological activities. J Ethnopharmacol. 74: 105–112. DOI: 10.1016/S0378-8741(00)00326-3.
Marcucci MC. 1995. Propolis: Chemical Composition, Biological Properties And Therapeutic Activity. Apidologie. 26: 83-99. DOI: 10.1051/apido: 19950202.
Matsuno T. 1992. Isolation and characterization of the tumoricidal substances from Brazilian propolis. Honeybee Sci. 13: 49-54.
Matsuno T. 1995. A new clerodane diterpenoid isolated from propolis. Zeitschrift fuÈr Naturforschung Section C (A Journal of Biosciences). 50: 93-97. DOI: https://doi.org /10.1515/znc-1995-1-214.
Mello BCBS, Petrus JCC, Hubinger MD. 2010. Concentration of flavonoids and phenolic compounds in aqueous and ethanolicpropolis extracts through nanofiltration. Journal of Food Engineering. 96: 533–539. DOI: 10.1016 /j.jfoodeng.2009.08.040.
Moreno MIN, Isla MI, Sampietro AR, Vattuone MA. 2000. Comparison of The Free Radical-Scavenging Activity of Propolis from Several Regions of Argentina. J Ethnopharmacol. 71: 109–114. DOI: 10.1016/S0378-8741 (99)00189-0.
Moura SAL, Negri G, Salatıno A, Da Cunha Lıma LD, Dourado LPA, Mendes JB, Andrade SP, Ferreıra MAND, Cara DC. 2009. Aqueous Extract Of Green Propolis: Primary Components, Evaluation Of İnflammation And Wound-Healing By Using Subcutaneous İmplanted Sponges. Evid Based Complement Alternat Med. 2011: 1-9. DOI: 10.1093/ecam/nep112.
Orsolic N. 2010. A review of propolis antitumour action in vivo and in vitro. JAAS 2 (1). 1-20. DOI: 10.3896/IBRA.4.02.1.01.
Ozkul Y, Silici S, Eroğlu E. 2005. The anticarcinogenic effect of propolis in human lymphocytes culture. Phytomedicine, 12(10): 742–747. DOI: 10.1016/j.phymed.2004.06.015.
Özan F. 2006. Propolis’in Kırık İyileşmesi Üzerine Etkilerinin Deneysel Olarak İncelenmesi. Doktora Tezi. Cumhuriyet Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sivas.
Piredda M, Facchinetti G, Stan I, Durante G, Vincenzi B, Armento G, D’onofrıo L, Tonini G, De Marinis M. 2015. Propolis for prevention of chemo-induced oral mucositis in breast cancer patients: A randomized controlled trial. Annals of Oncology. DOI: 10.1093/annonc/mdv345.01.
Ramanauskiene K, Inkeniene AM. 2011. Propolis oil extract: quality analysis and evaluation of its antimicrobial activity. Nat Prod Res. 25(15): 1463–1468. DOI: 10.1080/14786419. 2010.529440.
Rashidi MK, Mirazi N, Hosseini A. 2016. Effect of topical mixture of honey, royal jelly and olive oil-propolis extract on skin wound healing in diabetic rats. Wound Med. 12: 6-9. DOI: 10.1016/j.wndm.2015.12.001.
Ribeiro LR, Salvadori DMF. 2003. Dietary components may prevent mutation-related diseases in humans. Mutation Research-Reviews in Mutation Research. 544(2-3): 195-201. DOI: 10.1016/j.mrrev.2003.06.019.
Ross PB. 1990. The effects of propolis fractions on cells in tissue culture. MPhil thesis, University of Wales College of Cardiff, UK, 193 p.
Sawicka D, Car H, Borawska MH, Nikliński J. 2012. The anticancer activity of propolis, Folia Histochem Cytobiol. 50: 25–37. DOI: 10.5603/18693.
Schmidt JO. 1997. Bee Product Chemical Composition and Application. International Coference on: Bee Product: Properties, Applications and Apitherapy, Israel, P:15.
Sforcin JM. 2007. Propolis and the immune system: a review. J Ethnopharmacol. 113: 1- 14. DOI: 10.1016/j.jep. 2007.05.012.
Silici S, Güçlü BK. 2010. Yumurtacı damızlık japon bıldırcın (Coturnix japonica) rasyonlarına propolis ve kafeik asit katılmasının verim ve kuluçka performansı ile yumurta kalitesi ve bazı serum parametrelerine etkisi. Sağlık Bilimleri Dergisi (Journal of Health Sciences) 19 (2): 140-150.
Czarnecki R.: Pyłek pszczeli kwiatowy w Apiterapii. Wyd. Towarzystwo Słowaków w Polsce. Kraków 2017
Kędzia B., Hołderna-Kędzia E., Pszczeli Pyłek Kwiatowy. Wyd. Fundacja Pomocy Człowiekowi i Środowisku “HUMANA DIVINIS” Toruń 2012
Kapliński A.K., Medycyna Pszczół. Warszawa 2019
Hainbuch F., Lecznicza moc pszczół, Wyd. Vital, Białystok 2017
Tichonow A.I., Sodzawiczny K., Tichonowa S.A., Jarnych T.G., Bondarczuk L.I., Kotenko A.M., Pyłek kwiatowy, obnóże pszczele w farmacji i medycynie. Wyd. Apipol-Farma, Kraków 2017
Silici S, Kutluca S. 2005. Chemical composition and antibacterial activity of propolis collected by three different races of honeybees in the same region. J Ethnopharmacol. 99 (1): 69–73. DOI: 10.1016/j.jep.2005.01.046
Silici S. 2003. Propolisin bazı antimikrobiyal ve farmakolojik aktiviteleri üzerine bir araştırma. Çukurova Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Zootekni Anabilim Dalı, Adana.
Şahinler N. 2000. Arı Ürünleri ve İnsan Sağlığı Açısından Önemi. MKÜ Ziraat Fakültesi Dergisi. 5 (1-2): 139-148.
Valente MJ, Baltazar AF, Henrique R, Estevinho L, Carvalho M. 2011. Biological activities of Portuguese propolis: Protection against free radical-induced erythrocyte damage and inhibition of human renal cancer cell growth in vitro. Food Chem Toxicol. 49: 86–92. DOI: 10.1016/j.fct.2010.10.001.
Watanabe MAE, Amarante MK, Conti BJ, Sforcin JM. 2011. Cytotoxic constituents of propolis inducing anticancer effects: a review. J Pharm Pharmacol. 63: 1378–1386. DOI: 10.1111/j.2042-7158.2011.01331.x.
Wieckiewicz W, Miernik M, Wieckiewicz M, Morawiec T. 2013. Does Propolis Help to Maintain Oral Health? Evidence-based complementary and alternative medicine. 2013(1): 351062. DOI: 10.1155/2013/351062.